Za rozgrywki żużlowe odpowiada Główna Komisja Sportu Żużlowego, wydzielona jednostka Polskiego Związku Motorowego. Zmagania ligowe o Drużynowe Mistrzostwo Polski w najwyższej klasie rozgrywkowej, firmowane są przez niezależną spółkę Ekstraliga Żużlowa Sp. z o.o.. Rozgrywki te uważane są za jedną z trzech najsilniejszych pod względem sportowym lig żużlowych świata (obok brytyjskiej i szwedzkiej), oraz najsilniejszą finansowo – polskie kluby żużlowe oferują zawodnikom najwyższe na świecie wynagrodzenia. Od 1990 roku w polskiej lidze regularnie startują obcokrajowcy, w tym ścisła światowa czołówka z Grand Prix. Pierwszy kontrakt podpisał w Polsce czterokrotny IMŚ, Duńczyk Hans Nielsen.
Najbardziej utytułowanymi klubami żużlowymi w lidze polskiej są Unia Leszno (25 medali, w tym 13 złotych), RKM Rybnik (23 medale, w tym 12 złotych), Polonia Bydgoszcz (25 medali, 7-krotne mistrzostwo) oraz Stal Gorzów Wielkopolski (21 medali, 7-krotne mistrzostwo).
Sport żużlowy w Polsce cieszy się znaczną popularnością. Pod względem średniej ilości kibiców na jednym meczu, żużel wyprzedza polską Ekstraklasę w piłce nożnej. Jednak zasięg żużla jest bardzo ograniczony – poza ośrodkami sportu żużlowego, rozmieszczonymi głównie w Wielkopolsce, na Lubuszczyźnie, Kujawach, w Małopolsce, na Śląsku i Podkarpaciu, nie jest praktycznie znany.
W 2006 powołano spółkę Ekstraligę Żużlową Sp. z o.o., która od sezonu 2007 przejęła organizację Ekstraligi (najwyższej klasy rozgrywkowej). Wymogiem nowej spółki było przekształcenie klubów Ekstraligi w sportowe spółki akcyjne oraz spełnienie wymogów licencyjnych, dotyczących głównie płynności finansowej oraz odpowiedniej infrastruktury stadionu (w tym sztuczne oświetlenie oraz dmuchane bandy).
Sezon ligowy składa się z dwóch części: rundy zasadniczej (każdy z każdym mecz u siebie i na wyjeździe) i rundy finałowej (zwanej potocznie play-offami). W ramach rundy zasadniczej przeprowadzanych jest 14 kolejek ligowych (w każdej po 4 mecze) - 7 w I fazie i 7 w II fazie (rewanżowej). Za zwycięstwo w poszczególnym spotkaniu drużyna otrzymuje 2 punkty, za remis 1 punkt, a za porażkę 0 punktów. W II fazie rundy zasadniczej lepszy zespół w dwumeczu dostaje dodatkowo tzw. punkt bonusowy.
6 pierwszych drużyn w końcowej tabeli rundy zasadniczej kwalifikuje się do rundy finałowej, a ostatnie 2 zespoły walczą w dwumeczu o utrzymanie. I rundę fazy play-off stanowią 3 dwumecze. Ich zwycięzcy awansują do półfinału, do którego zostaje dokoptowana najlepsza ekipa z pokonanych. Wygrani obydwu dwumeczów 1/2 finału uzyskują prawo do walki o tytuł mistrza Polski w finałowym dwumeczu.
Pierwsza trójka drużyn z Ekstraligi staje na podium Drużynowych Mistrzostw Polski. Ostatni zespół tabeli końcowej rozgrywek (przegrany barażu o utrzymanie) spada do I ligi, natomiast przedostatni (zwycięzca barażu o utrzymanie) rozgrywa mecz barażowy z wicemistrzem I ligi.
Historia
Utworzenie Ekstraligi ma ścisły związek z przekształceniem "starej" 1 ligi żużlowej (amatorskiej) w rozgrywki zawodowe (liga profesjonalna). Wszystkie kluby chcące w niej występować musiały zmienić swój status prawny i ze stowarzyszeń przekształcić się w spółki akcyjne (SA), bądź sportowe spółki akcyjne (SSA). Powołanie Ekstraligi wiązało się również ze zmniejszeniem liczby drużyn uczestniczących w najwyższej klasie rozgrywkowej z 10 do 8. 8 maja 2008 sponsorem głównym Ekstraligi został operator sieci telefonii komórkowej Mobilking, a od 4 sierpnia 2008 (faktycznie 8 października 2008) sponsorem strategicznym (tytularnym) ligi był CenterNet (co wiązało się ze zmianą nazwy rozgrywek na CenterNet Mobile Speedway Ekstraliga). Umowa wygasła wraz z końcem sezonu 2010.
2000 - 2004
Przez pierwszych pięć sezonów zasady rozgrywek pozostawały niezmienne. Po rundzie zasadniczej (14 kolejek) liga dzieliła się na dwie grupy - mistrzowską (z udziałem drużyn z miejsc od 1 do 4) i spadkową (z udziałem zespołów z miejsc od 5 do 8). Każda z grup ponownie rozgrywała mecze z każdą z drużyn w swojej grupie (u siebie i na wyjeździe). Do rundy finałowej zespoły przystępowały z zaliczeniem punktów zdobytych w rundzie zasadniczej.
2005
Pierwsze zmiany regulaminowe przyniósł sezon 2005. Zastosowano sprawdzony w brytyjskiej lidze punkt bonusowy. Drużyna, która wygrała dwumecz w rundzie zasadniczej otrzymywała dodatkowy punkt do tabeli. Spowodowało to, że drużyna która przegrała mecz nadal walczyła o jak najmniejszą porażkę, by w kontekście meczu rewanżowego walczyć o punkt. Wrócono także do znanej przed 2000 rokiem rundy play-off, choć nieco zmodyfikowanej. Zespoły 3-6 po rundzie zasadniczej rozgrywały mecze ćwierćfinałowe, w półfinałach czekały już dwa najlepsze zespoły. Ten system jednak nie sprawdził się, ponieważ zespoły 1-2 oraz 7-8 miały długą przerwę w rozgrywaniu spotkań, co miało obniżyć ich szansę z drużynami, które do meczów z nimi przystępowały "z marszu".
2006
Sezon 2006 przyniósł rewolucyjne zmiany. Zgodnie z zasadą Unii Europejskiej o swobodnym przepływie siły roboczej (pracowników, otwarto rynek na obywateli innych krajów. Dotąd w różnych sezonach ograniczano ilość obcokrajowców w meczu do 1 lub 2. Od roku 2006 drużyny mogły kontraktować dowolną ilość obcokrajowców (stranieri). Pozostawiono jednak przepis, że w meczu drużynę może reprezentować tylko dwóch stałych uczestników Grand Prix.
Pozostawiono przepis o punkcie bonusowym. Zrezygnowano jednak z play-offów i powrócono do podziału ligi na dwie grupy w rundzie finałowej (tutaj także można było zdobyć punkt bonusowy).
2007
Rozgrywki w 2007 przyniosły kolejne poważne zmiany. Był to pierwszy sezon w pełni zawodowej ligi. Prowadzenie rozgrywek przejęła Ekstraliga Żużlowa Sp. z o.o.. Zasady wyłonienia mistrza zmieniły się i zastosowano nigdzie dotąd niestosowaną innowacyjną formułę play-offów. Po rundzie zasadniczej do rundy finałowej awansowała (tak jak w 2005) czołowa szóstka, jednak tym razem wszystkie sześć zespołów zagrały od ćwierćfinałów (1 z 6, 2 z 5 oraz 3 z 4). Do półfinałów awansują zwycięzcy oraz ten z przegranych zespołów, który przegrał najmniejszą różnicą punktów. W półfinałach zmierzyły się pary 1A z 1B oraz 2A z 3A (gdzie A to zwycięzca a B przegrany z półfinałów, a liczby oznaczają kolejność w "tabeli" zwycięzców i przegranych).
Zmieniła się także tabela biegowa (drobna modyfikacja w układzie par). Jednak największe zmiany w meczu to wprowadzenie złotej rezerwy taktycznej (Jokera) przy przegrywaniu różnicą minimum 10 punktów.
2008
Sponsorem głównym Ekstraligi został od tego sezonu operator sieci telefonii komórkowej Mobilking, a tytularnym CenterNet. Wprowadzono też drobne zmiany w regulaminie rozgrywek Ekstraligi dotyczące terminów rozgrywania meczów zaległych.
2009
Najważniejszą zmianą przed tym sezonem było zniesienie złotej rezerwy taktycznej (Jokera).
2010 - 2012
Na konferencji PZM w listopadzie 2010 ustalono kilka zmian w rozgrywakach SE, od sezonu 2011 wprowadzono KSM, natomiast od sezonu 2012 ekstraliga żużlowa będzie liczyła dziesięć zespołów. W składzie każdego zespołu obowiązkowo będzie musiało startować czterech zawodników polskich, w tym dwóch młodzieżowców. W składzie będzie mógł jeździć tylko jeden zawodnik cyklu Grand Prix.
